Wilde bijen tuin in de Molenakker

Het zal niemand ontgaan zijn, het gaat slecht met de insecten en met name met de wilde bijen in Nederland en omringende landen. Veel soorten gaan in aantal achteruit of verdwijnen zelfs helemaal terwijl het de belangrijkste bestuivers zijn van wilde planten en (fruit)bomen. De enorme diversiteit aan soorten, de ecologie en het feit dat ze een belangrijke taak hebben als bestuiver maken wilde bijen een boeiend onderwerp om te bestuderen.

De makkelijkste manier om wilde bijen te bestuderen is om ze naar je tuin te lokken zodat je ze gedurende het voorjaar en de zomer goed kunt volgen. Rond 2011 ben ik onze tuin gaan inrichten om deze zo aantrekkelijk mogelijk te maken voor wilde bijen.

Veel soorten wilde bijen verzamelen stuifmeel op een of enkele soorten planten. Dus om veel soorten wilde bijen naar je tuin te lokken is het noodzakelijk dat er veel verschillende soorten wilde planten aanwezig zijn. Ieder jaar zaai of koop ik een aantal nieuwe soorten planten om weer nieuwe soorten bijen aan te kunnen trekken. Hierbij zorg ik dat het zaad of de planten gifvrij zijn. De planten in onze tuin waar veel wilde bijen op af komen zijn o.a. Beemdkroon, Slangenkruid, Rapunzel- en Kluwenklokje, Kruisdistel, Akkerdistel, Wilde bertram, Wilde reseda, Knoopkruid, Zandblauwtje, Gevlekt longkruid, Kattenkruid, enz. Tevens heb ik een aantal vroegbloeiende planten en bomen in de tuin staan zoals Blauwe druifjes, Krokussen en een Wilg zodat soorten welke in Maart of April reeds vliegen (o.a. enkele Metselbijen, Hommels en Zandbijen) ook voldoende voedsel kunnen verzamelen.

Langs de oever van de gracht waar onze tuin aan grenst staan oeverplanten zoals Watermunt, Wolfspoot, Kattenstaart en Moerasandoorn waar ook diverse soorten wilde bijen op afkomen. Het gazon wordt nooit bemest en liefst niet te vaak gemaaid. Met name bloeiende paardenbloemen, boterbloemen en witte klaver zijn belangrijke bijenplanten en worden tijdens het maaien zoveel mogelijk gespaard.

Naast voedsel kun je wilde bijen ook naar je tuin lokken door ze nestgelegenheid aan te bieden. Er hangen in onze tuin inmiddels diverse bijenhotels op zonnige plekken. De nestblokken welke ik zelfgebouwd heb geven een veel beter resultaat dan de bijenhotels welke gekocht zijn. Vooral in de verschillende tuincentra worden hotels aangeboden welke niet tot nauwelijks geschikt zijn voor wilde bijen om in te nestelen. Ik heb tevens een schuine leemwand gemaakt waar vooral groefbijen in nestelen en waar o.a. metselbijen leem verzamelen om hun nesten mee dicht te metselen.

De laatste 10 jaar heb ik 63 soorten wilde bijen in onze tuin waargenomen waarvan nu bijna 100 m2 meter bij-vriendelijk is ingericht. Ook een aantal zeldzame soorten hebben onze tuin bezocht, sommige van deze zeldzame soorten komen jaarlijks terug zoals de Andoornbij en de Geelgerande tubebij. De Gewone kegelbij, de Zwarbronzen houtmetselbij, Roodsprietwespbij, Klimopbij, Kleine tuinmaskerbij, Breedbandgroefbij en de Vroege bloedbij zijn nog een aantal voorbeelden van zeldzame soorten die onze tuin reeds bezocht hebben. Persoonlijk vind ik de Grote wolbij een erg fraaie soort waarvan de mannetjes hun territorium fel verdedigen. Ze jagen hierbij ook op veel grotere hommels door er aan te gaan hangen zodat ze vallen en ze vervolgens aan te vallen en ze zo weg te jagen wat altijd een fraai schouwspel is om naar te kijken.

In juli van dit jaar was er een vrouwtje van de Gele tubebij in onze tuin aanwezig. De Gele tubebij is vele tientallen jaren niet in Nederland waargenomen terwijl dit tot 1955 wel nog regelmatig werd aangetroffen. In 2013 dook deze fraaie bij plotseling weer op in de Strabrechtse heide. De laatste jaren zijn er gelukkig weer wat meer waarnemingen en lijkt de soort vooral in het zuidoosten van Noord-Brabant en Midden-Limburg langzaam in aantal toe te nemen. Des te leuker is het als je deze soort ook al in je tuin vindt en dus ook in de Molenakker rondvliegt.

Niet ver van onze tuin is een vrij grote populatie aanwezig van de zeer zeldzame Groene zandbij welke op Gewone ereprijs vliegt. Dit kleine bijtje was tot vorig jaar alleen in Zuid-Limburg en in het noorden van Limburg langs de Maas waargenomen. In de Molenakker staat veel Gewone ereprijs wat ervoor gezorgd heeft dat de soort nu ook hier voorkomt. Inmiddels staat de Gewone ereprijs ook in onze tuin en hoop ik de Groene zandbij binnen enkele jaren ook in onze tuin te mogen begroeten.

Arno van Stipdonk, Standaardmolen

%d bloggers liken dit: